{"id":548,"date":"2021-04-06T16:24:19","date_gmt":"2021-04-06T14:24:19","guid":{"rendered":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/?p=548"},"modified":"2026-01-13T08:54:58","modified_gmt":"2026-01-13T07:54:58","slug":"arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/","title":{"rendered":"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania."},"content":{"rendered":"\n

Tytu\u0142 oryginalny:<\/strong> Avoidant Restrictive Food Intake Disorder: An illustrative Case Example
Autorzy:<\/strong> Rachel Bryant \u2013 Waught, BSc, MSc, DPhil
Opublikowano w: <\/strong>International Journal of Eating Disorders, 2013, 46 (5), 420 \u2013 423.
S\u0142owa kluczowe: <\/strong>ARFID, zaburzenia od\u017cywiania, zaburzenia karmienia, diagnoza, zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w, studium przypadku, DSM \u2013 5<\/p>\n\n\n\n

Streszczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W najnowszym podr\u0119czniku diagnostycznym DSM \u2013 5 zosta\u0142a wyodr\u0119bniona nowa kategoria diagnostyczna, czyli zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w \u2013 w skr\u00f3cie ARFID. Jednostka ta zast\u0105pi\u0142a wcze\u015bniejsz\u0105 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do zaburze\u0144 karmienia u niemowl\u0105t i ma\u0142ych dzieci. Jednak nowa jednostka chorobowa nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie tej grupy wiekowej, poniewa\u017c mo\u017cna j\u0105 zdiagnozowa\u0107 u dzieci, adolescent\u00f3w oraz doros\u0142ych. Niniejszy artyku\u0142 jest studium przypadku 13 \u2013 letniego ch\u0142opca ze zdiagnozowanym ARFID. Przyk\u0142ad ten ilustruje kluczowe zagadnienia w diagnozie i planowaniu leczenia. Poni\u017cej om\u00f3wione kwestie nie wyczerpuj\u0105 ca\u0142o\u015bci zagadnienia \u2013 stanowi\u0105 jedynie niezb\u0119dne wskaz\u00f3wki istotne w procesie diagnozy i leczenia podejmowanych przez klinicyst\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Tekst w\u0142a\u015bciwy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ARFID jako nowa kategoria diagnostyczna zosta\u0142a wyodr\u0119bniona w najnowszym podr\u0119czniku DSM \u2013 5 z istotnych wzgl\u0119d\u00f3w. Zauwa\u017cono, \u017ce niekt\u00f3re typy zaburze\u0144 karmienia wyst\u0119puj\u0105ce u dzieci w okresie wczesnego dzieci\u0144stwa utrzymuj\u0105 si\u0119 wci\u0105\u017c w okresie p\u00f3\u017anego dzieci\u0144stwa, adolescencji, a nawet w doros\u0142o\u015bci lub przyjmuj\u0105 obraz kliniczny podobny do nieprawid\u0142owo\u015bci w zaspokajaniu potrzeby pokarmowej o p\u00f3\u017aniejszym pocz\u0105tku. Klinicy\u015bci \u2013 praktycy zaobserwowali w dot\u0105d u\u017cywanym podr\u0119czniku diagnostycznym DSM \u2013 IV \u2013 TR w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej zaburze\u0144 od\u017cywiania pewne nie\u015bcis\u0142o\u015bci. Po pierwsze, kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania bli\u017cej nieokre\u015blonych, znana jako EDNOS, jest heterogeniczna w takim stopniu, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwia adekwatn\u0105 pomoc osobom, kt\u00f3re dostaj\u0105 diagnoz\u0119 EDNOS. Po drugie, kategoria diagnostyczna dotycz\u0105ca zaburze\u0144 karmienia u niemowl\u0105t i ma\u0142ych dzieci jest krytykowana za zbytni\u0105 nie specyficzno\u015b\u0107, a w zwi\u0105zku z tym za ograniczon\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107 kliniczn\u0105. Po trzecie, pewne nieprawid\u0142owo\u015bci w zaspokajaniu potrzeby pokarmowej, kt\u00f3re nie pasowa\u0142y do \u017cadnej kategorii diagnostycznej zaburze\u0144 od\u017cywiania, zosta\u0142y przypisane jedynie do okresu dzieci\u0144stwa, np. selektywne od\u017cywianie si\u0119. Wszystkie te zastrze\u017cenie skierowane pod adresem podr\u0119cznika DSM \u2013 IV przyczyni\u0142y si\u0119 do zmiany w kategorii zaburze\u0144 karmienia i od\u017cywiania, gdzie ARFID stanowi cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lniejszej kategorii. Takie zmiany maj\u0105 na celu poprawienie klinicznej u\u017cyteczno\u015bci nowej jednostki diagnostycznej poprzez uszczeg\u00f3\u0142owienie natury tego zaburzenia, jak r\u00f3wnie\u017c poprzez rozszerzenie kryteri\u00f3w diagnostycznych odpowiednio do wieku.<\/p>\n\n\n\n

Prezentacja przypadku<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B, wiek 13 lat i 4 miesi\u0105ce, zosta\u0142 przyprowadzony na spotkanie przez swoj\u0105 matk\u0119. Pani T wyrazi\u0142a obaw\u0119, \u017ce jej syn nie przestrzega zdrowej diety, a w ostatnim czasie nie zauwa\u017cy\u0142a oczekiwanego w okresie dojrzewania przyrostu cia\u0142a. B i pani T podali przyk\u0142ad typowego jad\u0142ospisu, kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z ograniczonej liczby jedzenia typu \u201eprzek\u0105ski\u201d. Dodatkowo by\u0142 to rodzaj produkt\u00f3w w niewielkim stopniu zr\u00f3\u017cnicowany w zale\u017cno\u015bci od dnia. B zjada\u0142 \u015bniadanie przed szko\u0142\u0105, jednak potem mia\u0142 tendencje do podjadania zamiast zjadania normalnych posi\u0142k\u00f3w . Dieta B sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z suchych p\u0142atk\u00f3w \u015bniadaniowych, paluszk\u00f3w chlebowych, du\u017cej ilo\u015bci ziemniaczanych chips\u00f3w i kruchych ciastek. Na usilne pro\u015bby matki, pani T, B ka\u017cdego dnia wypija\u0142 ma\u0142y probiotyczny nap\u00f3j o smaku malinowym i od czasu do czasu jad\u0142 lody z MacDonald\u2019s lub te\u017c jad\u0142 czekolad\u0119. Pi\u0142 jedynie col\u0119, lemoniad\u0119 lub s\u0142odki nap\u00f3j z czarnej porzeczki, odmawiaj\u0105c picia tych napoj\u00f3w w wersji bez cukrowej \u2013 m\u00f3wi\u0142, \u017ce bez cukru smakuj\u0105 potwornie. Odmawia\u0142 jedzenia warzyw, owoc\u00f3w, mi\u0119sa i ryb. Kiedy by\u0142 m\u0142odszy, matce udawa\u0142o si\u0119 podawa\u0107 mu multiwitaminy i minera\u0142y w suplementach, jednak obecnie odmawia\u0142 ich za\u017cywania. Pani T m\u00f3wi\u0142a, \u017ce syn by\u0142 gryma\u015bny je\u015bli chodzi o jedzenie i nigdy nie interesowa\u0142 si\u0119 jedzeniem.<\/p>\n\n\n\n

Podczas wizyty B wygl\u0105da\u0142 na bladego i zm\u0119czonego. W jego historii chorobowej nie by\u0142o odnotowane nic powa\u017cnego odno\u015bnie zdrowia opr\u00f3cz podatno\u015bci na kaszel i przezi\u0119bienia. Wa\u017cy\u0142 35,7 kg przy 147cm wzrostu, co oznacza\u0142o, \u017ce wagowo mie\u015bci\u0142 si\u0119 w 9. centylu, na 10. centylu je\u015bli chodzi o wzrost, a jego BMI wynosi\u0142o 16,5. Pani T nie prowadzi\u0142a zapis\u00f3w wagi i wzrostu syna, ale m\u00f3wi\u0142a, \u017ce jako niemowl\u0119 by\u0142 przeci\u0119tnych rozmiar\u00f3w, jednak teraz jest jednym z ni\u017cszych ch\u0142opc\u00f3w w swojej klasie. Powiedzia\u0142a te\u017c, \u017ce zawsze by\u0142 drobnej budowy. Zastanawia\u0142a si\u0119, czy wolniej si\u0119 rozwija. Je\u015bli chodzi o wzrost rodzic\u00f3w, to matka ch\u0142opca mia\u0142a 165 cm wzrostu, a ojciec \u2013 188cm.<\/p>\n\n\n\n

Rodzice ch\u0142opca rozwiedli si\u0119, gdy ten mia\u0142 5 lat. B cz\u0119sto widywa\u0142 si\u0119 z ojcem, ale zawsze spa\u0142 w domu u mamy. Kiedy B by\u0142 z ojcem, jego spos\u00f3b od\u017cywiania nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od codzinnego. Pani T skar\u017cy\u0142a si\u0119, \u017ce tylko ona zawsze pr\u00f3bowa\u0142a nam\u00f3wi\u0107 syna do jedzenia innych produkt\u00f3w spo\u017cywczych, ale on zawsze odmawia\u0142. Uwa\u017ca\u0142a, \u017ce m\u0105\u017c m\u00f3g\u0142 zdzia\u0142a\u0107 wi\u0119cej w tej kwestii, co rodzi\u0142o narastaj\u0105ce napi\u0119cie mi\u0119dzy ma\u0142\u017conkami. Jednak kiedy B jest ju\u017c nastolatkiem, pani T podda\u0142a si\u0119 w namawianiu syna do rozszerzenia diety.<\/p>\n\n\n\n

B powiedzia\u0142, \u017ce ojciec nie wydaje si\u0119 przej\u0119ty jego sposobem od\u017cywiania. B ma jedn\u0105 m\u0142odsz\u0105 i jedn\u0105 starsz\u0105 siostr\u0119, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u017cadnych problem\u00f3w z jedzeniem. Rodzice ch\u0142opca r\u00f3wnie\u017c nie maj\u0105 i nie mieli w przesz\u0142o\u015bci \u017cadnych problem\u00f3w w obszarze zdrowia somatycznego i psychicznego.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy zacz\u0119\u0142y si\u0119 spotkania indywidualne, B stwierdzi\u0142, \u017ce nie uwa\u017ca, i\u017c jego spos\u00f3b od\u017cywiania si\u0119 stanowi problemem. Doda\u0142 jednak, \u017ce chcia\u0142by by\u0107 wy\u017cszy i chcia\u0142by troch\u0119 przybra\u0107 na wadze. Powiedzia\u0142, \u017ce czasem odczuwa g\u0142\u00f3d, ale zapomina o nim, kiedy jest czym\u015b zaj\u0119ty, np. graniem na komputerze. Niepokoi\u0142y go zawroty g\u0142owy, kt\u00f3re odczuwa\u0142 przy wstawaniu z pozycji siedz\u0105cej lub le\u017c\u0105cej. Z\u0142o\u015bci\u0142y go docinki r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w na temat jego sposobu od\u017cywiania si\u0119, poniewa\u017c jak m\u00f3wi\u0142 \u201eto nie jest ich interes\u201d. Sw\u00f3j og\u00f3lny nastr\u00f3j B opisa\u0142 jako \u201eok\u201d i powiedzia\u0142, \u017ce w szkole jest w porz\u0105dku dop\u00f3ki nikt mu nie dokucza. Odno\u015bnie nauki, uczy\u0142 si\u0119 na przeci\u0119tnym poziomie. M\u00f3wi\u0142, \u017ce ma kilku przyjaci\u00f3\u0142, z kt\u00f3rymi widuje si\u0119 w szkole \u2013 ale ju\u017c nie poza szko\u0142\u0105. Przyzna\u0142, \u017ce jego spos\u00f3b od\u017cywiania si\u0119 odbiega od sposobu od\u017cywiania si\u0119 jego r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, ale przyzna\u0142, \u017ce co\u015b powstrzymuje go przed spr\u00f3bowaniem nieznajomych mu produkt\u00f3w spo\u017cywczych.<\/p>\n\n\n\n

Dyskusja dotycz\u0105ca przypadku ARFID i wskaz\u00f3wki do diagnozy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u017beby zdiagnozowa\u0107 ARFID, klinicysta musi zebra\u0107 okre\u015blone informacje. Wyodr\u0119bnionych zosta\u0142o kilka pyta\u0144, kt\u00f3re pomog\u0105 uzyska\u0107 potrzebne informacje, np. jakie produkty je pacjent (r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107); w jakich ilo\u015bciach je zjada; od jakiego czasu ma miejsce unikanie jedzenia okre\u015blonych produkt\u00f3w spo\u017cywczych; jaka jest aktualna waga i wzrost pacjenta i czy zdarza\u0142y si\u0119 wahania we wzro\u015bcie i wadze, kt\u00f3re obserwowano na siatce centylowej; czy obserwuje si\u0119 symptomy niedobor\u00f3w pokarmowych lub niedo\u017cywienia; czy stosowana jest dodatkowa suplementacja diety, by wyr\u00f3wna\u0107 braki; czy zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje stresowe zak\u0142\u00f3caj\u0105ce codzienne funkcjonowanie, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na wzorzec od\u017cywiania si\u0119 pacjenta. Powinno uwzgl\u0119dni\u0107 si\u0119 pytania pozwalaj\u0105ce wykluczy\u0107 diagnoz\u0119 ARFID, np. czy brak spo\u017cywania okre\u015blonych produkt\u00f3w spo\u017cywczych wi\u0105\u017ce si\u0119 z ich niedost\u0119pno\u015bci\u0105 lub spo\u0142ecznie przestrzeganymi zwyczajami \u2013 w takich przypadkach nieuprawnione jest diagnozowanie ARFID.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do przypadku B, pani T przyzwyczai\u0142a si\u0119 do bardzo ograniczonej diety syna i przesta\u0142a kupowa\u0107 produkty spo\u017cywcze, kt\u00f3rych nie jad\u0142. Przesta\u0142a tak\u017ce proponowa\u0107 mu r\u00f3\u017cne dania. Jednak inne produkty \u2013 wykraczaj\u0105ce poza to, czym \u017cywi\u0142 si\u0119 B \u2013 wci\u0105\u017c by\u0142y dost\u0119pne w domu oraz B mia\u0142 dost\u0119p do wielu r\u00f3\u017cnych produkt\u00f3w spo\u017cywczych w szkole.<\/p>\n\n\n\n

Unikaniu lub ograniczaniu jedzenia w przypadku ARFID nie towarzysz\u0105 zaburzenia w do\u015bwiadczaniu wagi i kszta\u0142tu cia\u0142a \u2013 co jest istotne w przypadku anoreksji i bulimii psychicznej, a co nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c sprawdzi\u0107 u ka\u017cdego pacjenta. B prawid\u0142owo postrzega\u0142 rozmiar cia\u0142a i jego kszta\u0142t. Nie podoba\u0142o mu si\u0119, \u017ce jest do\u015b\u0107 niski i drobnej budowy. Nie stwierdzono \u017cadnych medycznych uwarunkowa\u0144 lub chor\u00f3b psychicznych, kt\u00f3re mog\u0142yby dotyczy\u0107 B. W rezultacie B spe\u0142nia\u0142 kryteria diagnostyczne ARFID.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie jest zbyt ma\u0142o danych, by m\u00f3c wyodr\u0119bnia\u0107 dodatkowe typy w obr\u0119bie ARFID. Na razie w podr\u0119czniku diagnostycznym DSM \u2013 5 wskazuje si\u0119 na ograniczenia przyjmowania pokarmu zwi\u0105zane z brakiem zainteresowania produktami spo\u017cywczymi lub czynno\u015bci\u0105 jedzenia, uwarunkowane sensorycznie unikanie jedzenia (np. odrzucanie produkt\u00f3w spo\u017cywczych ze wzgl\u0119du na kolor, zapach, struktur\u0119, itd.) oraz unikanie jedzenia zwi\u0105zane z konsekwencjami jedzenia, co mo\u017ce mie\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a w awersyjnym do\u015bwiadczeniu. Praktyka pokazuje, \u017ce wymienionej wy\u017cej typy zaburze\u0144 od\u017cywiania niekoniecznie musz\u0105 si\u0119 wyklucza\u0107. Wracaj\u0105c do przyk\u0142adu \u2013 B m\u00f3wi\u0142, \u017ce zapomina je\u015b\u0107, kiedy jest zaj\u0119ty np. gr\u0105 na komputerze a jego mama opisywa\u0142a go jako osob\u0119 niezainteresowan\u0105 jedzeniem. Jednak B wybiera\u0142 produkty spo\u017cywcze, kt\u00f3re zjada\u0142, na podstawie koloru i smaku \u2013 wybiera\u0142 tylko produkty w kolorze kremowym, be\u017cowym lub br\u0105zowym. Odmawia\u0142 nawet spr\u00f3bowania produkt\u00f3w bardzo podobnych do tych, kt\u00f3rymi si\u0119 od\u017cywia\u0142, tylko ze wzgl\u0119du na inny kolor czy smak. W czasie terapii, jego obawy i strach przed odrzucanymi produktami spo\u017cywczymi sta\u0142y si\u0119 bardziej widoczne, chocia\u017c podczas pierwszych wizyt twierdzi\u0142, \u017ce unika okre\u015blonych produkt\u00f3w ze wzgl\u0119du na to, \u017ce nie lubi, gdy zmusza si\u0119 go do zrobienia czego\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Przypadek: leczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B wykazywa\u0142 motywacj\u0119 do zmian z od\u017cywianiu si\u0119. Chocia\u017c nie wyra\u017ca\u0142 otwarcie ch\u0119ci, by rozszerzy\u0107 diet\u0119 per se, by\u0142 zdolny zauwa\u017cy\u0107, \u017ce obecna sytuacja przysparza mu trudno\u015bci w szkole, kiedy jego nawyki \u017cywieniowe obserwuj\u0105 jego r\u00f3wie\u015bnicy i staje si\u0119 to tematem \u017cart\u00f3w. By\u0142 ch\u0119tny, by rozwin\u0105\u0107 si\u0119 pod wzgl\u0119dem fizycznym, poniewa\u017c nie lubi\u0142 swojej niskiej i chudej sylwetki. Wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zaniepokojony zawrotami g\u0142owy. By by\u0142 zdolny zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w rozwa\u017cania na temat jego sposobu od\u017cywiania si\u0119 i konsekwencji takiej diety oraz wyrazi\u0142 ch\u0119\u0107 sprawdzenia, czy sesje terapeutyczne przynios\u0105 mu jakie\u015b korzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Leczenie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od oszacowaniem ryzyka i ustalenia cel\u00f3w. W\u0142\u0105czona zosta\u0142a edukacja na temat zdrowej diety, rozwoju w wieku dojrzewania i konsekwencji stosowania tak ograniczonej diety. Terapia ch\u0142opca by\u0142a prowadzona w nurcie poznawczo \u2013 behawioralnym. Dodatkowo w\u0142\u0105czono r\u00f3wnie\u017c terapi\u0119 z rodzicami. G\u0142\u00f3wne strategie takie jak monitorowanie siebie, eksperymenty behawioralne, poznawcza restrukturyzacja i techniki radzenia sobie z l\u0119kiem zosta\u0142y zastosowane, by osi\u0105gn\u0105\u0107 trzy cele. Jeden odnosi\u0142 si\u0119 do zmniejszenia ryzyka zwi\u0105zanego z obecnym sposobem od\u017cywiania si\u0119 B, drugi \u2013 dotyczy\u0142 wprowadzenia jednego lub dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w produkt\u00f3w spo\u017cywczych, kt\u00f3re B m\u00f3g\u0142by je\u015b\u0107 w sytuacjach spo\u0142ecznych, np. w czasie spotka\u0144 z r\u00f3wie\u015bnikami, trzeci \u2013 dotyczy\u0142 zwi\u0119kszenia poczucia osobistej odpowiedzialno\u015bci za swoje zdrowie i dobrostan. Te trzy g\u0142\u00f3wne cele zosta\u0142y rozbite na mniejsze, szczeg\u00f3\u0142owo zdefiniowane cele.<\/p>\n\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce l\u0119k i niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci by\u0142y g\u0142\u00f3wnymi czynnikami utrzymuj\u0105cymi nieprawid\u0142owo\u015bci w zaspokajaniu potrzeby pokarmowej u B. Pewn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y r\u00f3wnie\u017c czynniki rodzinne, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c wykorzysta\u0107 w drodze do osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w terapii. Po zako\u0144czeniu leczenia, dieta B nie by\u0142o znacz\u0105co rozszerzona, jednak zasz\u0142y istotne zmiany. Chocia\u017c B zachowywa\u0142 wci\u0105\u017c ostro\u017cno\u015b\u0107 je\u015bli chodzi o jedzenie, to zgodzi\u0142 si\u0119 przyjmowa\u0107 multiwitaminy i \u017celazo w tabletkach. W\u0142\u0105czy\u0142 r\u00f3wnie\u017c do swojej diety jogurty i koktajle owocowe, kt\u00f3re by\u0142y wybierane przez ch\u0142opca na podstawie koloru, smaku i struktury \u2013 spo\u017cywa\u0142 tylko takie, kt\u00f3re przypomina\u0142y pod tym wzgl\u0119dem nap\u00f3j probiotyczny, kt\u00f3ry pi\u0142 jeszcze przed rozpocz\u0119ciem terapii. Nowe produkty spo\u017cywcze by\u0142y dobierane tak\u017ce pod k\u0105tem wyr\u00f3wnania deficyt\u00f3w wapnia i witamin. W sytuacjach spo\u0142ecznych zdecydowa\u0142 si\u0119 je\u015b\u0107 frytki. Po zmianach w diecie dosz\u0142o do przyspieszenia wzrostu cia\u0142a \u2013 B pod wzgl\u0119dem wzrostu przeskoczy\u0142 z 10. na 35. centyl. Ch\u0142opiec nauczy\u0142 si\u0119 radzi\u0107 sobie z l\u0119kiem w sytuacji spo\u017cywania nowych produkt\u00f3w poprzez techniki oddechowe i technik\u0119 progresywnej relaksacji mi\u0119\u015bni.<\/p>\n\n\n\n

Dyskusja na temat stosowanego leczenia w ARFID<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie jest mo\u017cliwe przedstawienie typowego przyk\u0142adu ARFID, poniewa\u017c ta kategoria diagnostyczna opisuje wiele r\u00f3\u017cnych postaci nieprawid\u0142owo\u015bci \u017cywieniowych. St\u0105d te\u017c u poszczeg\u00f3lnych pacjent\u00f3w stosowane techniki i potrzeby mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107, co w du\u017cej mierzy zale\u017cy od tego, na jaki obszar unikanie czy ograniczanie przyjmowania pokarm\u00f3w ma najwi\u0119kszy wp\u0142yw. Trzeba wi\u0119c wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 spo\u017cywanych pokarm\u00f3w, wp\u0142yw diety na wag\u0119 i rozw\u00f3j dziecka i powi\u0105zania ze spo\u0142ecznym oraz emocjonalnym rozwojem lub funkcjonowaniem, a tak\u017ce doznawanie cierpienia czy pogorszenie stanu zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

Na leczenie powinna sk\u0142ada\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca z psychologiem, dietetykiem (porady, interwencje) oraz lekarzem (monitorowanie fizycznego stanu zdrowia i interwencje). Niekt\u00f3rzy pacjenci ze zdiagnozowanym ARFID mog\u0105 mie\u0107 by\u0107 bardzo wychudzeni i z tego wzgl\u0119du komplikacje przypominaj\u0105 te spotykane u os\u00f3b chorych na anoreksj\u0119 psychiczn\u0105. Inni pacjenci, np. B, mog\u0105 charakteryzowa\u0107 si\u0119 d\u0142ugotrwa\u0142ym spo\u017cywaniem bardzo ograniczonej liczby produkt\u00f3w spo\u017cywczych, co prowadzi do pogorszenia fizycznego rozwoju i funkcjonowania. W wielu przypadkach nierealistyczne jest d\u0105\u017cenie do znacznej zmiany wzorca \u017cywieniowego tak, by pacjent nie unika\u0142 czy nie ogranicza\u0142 produkt\u00f3w spo\u017cywczych. Nale\u017cy raczej skoncentrowa\u0107 si\u0119 na zminimalizowaniu ryzyka zwi\u0105zanego ze stanem fizycznym i niedo\u017cywieniem poprzez behawioralne zmiany i\/lub poprzez pomoc jednostce w radzeniu sobie z l\u0119kiem, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 w sytuacji spo\u017cywania dot\u0105d unikanego pokarmu czy poszerzania swojej diety.<\/p>\n\n\n\n

Podsumowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ARFID jest now\u0105 kategori\u0105 diagnostyczn\u0105, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0107 ma do opisywania wielu postaci zaburze\u0144 karmienia i od\u017cywiania niezale\u017cnie od wieku. Jako jednostka diagnostyczna wchodz\u0105ca w sk\u0142ad wi\u0119kszej kategorii diagnostycznej \u2013 zaburze\u0144 karmienia i od\u017cywiania w podre\u0107zniku diagnostycznym DSM \u2013 5, odnosi si\u0119 do takich przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych spe\u0142nione zostaje kryterium wyst\u0119powania znacz\u0105cych dysfunkcji w funkcjonowaniu poznawczym, emocjonalnym lub behawioralnym. Jako \u017ce jest to nowa kategoria diagnostyczna, zostaje du\u017co miejsca na sprawdzanie u\u017cyteczno\u015bci empirycznie uzasadnionych technik leczenia w\u015br\u00f3d tej grupy pacjent\u00f3w. Przypadek B mia\u0142 za zadanie jedynie zilustrowa\u0107 przyk\u0142adowy obraz kliniczny ARFID, jednak nie mo\u017ce by\u0107 uznany i traktowany jako \u201etypowy\u201d, poniewa\u017c brak jest wielu danych na temat tego zaburzenia. Kliniczna u\u017cyteczno\u015b\u0107 kryteri\u00f3w \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci mo\u017cliwo\u015b\u0107 czynienia pewnych prognoz przez klinicyst\u0119, wyb\u00f3r odpowiednich form leczenia i przypuszczanie o spodziewanych efektach leczenia \u2013 wymaga gruntownej ewaluacji.<\/p>\n\n\n\n

Na podstawie:<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bryant \u2013 Waught, R., Avoidant Restrictive Food Intake Disorder: An illustrative Case Example, International Journal of Eating Disorders, 2013, 46 (5), 420 \u2013 423.<\/em><\/p>\n\n\n\n

autor: Katarzyna Pyrgiel<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tytu\u0142 oryginalny: Avoidant Restrictive Food Intake Disorder: An illustrative Case ExampleAutorzy: Rachel Bryant \u2013 Waught, BSc, MSc, DPhilOpublikowano w: International Journal of Eating Disorders, 2013, 46 (5), 420 \u2013 423.S\u0142owa kluczowe: ARFID, zaburzenia od\u017cywiania, zaburzenia karmienia, diagnoza, zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w, studium przypadku, DSM \u2013 5 Streszczenie W najnowszym podr\u0119czniku diagnostycznym DSM \u2013 5 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":549,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-548","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"acf":[],"yoast_head":"\nARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania. - Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"ARFID, czyli zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w (Avoidant Restrictive Food Intake Disorder)\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania. - Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ARFID, czyli zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w (Avoidant Restrictive Food Intake Disorder)\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-04-06T14:24:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-13T07:54:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/ARFID.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1880\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1251\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Monika Piotrowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Monika Piotrowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Monika Piotrowska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4bb57bd5e4bd7d5f41cee36db68e8395\"},\"headline\":\"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania.\",\"datePublished\":\"2021-04-06T14:24:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-13T07:54:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/\"},\"wordCount\":2594,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/ARFID.jpeg\",\"articleSection\":[\"Blog\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/\",\"name\":\"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania. - Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/ARFID.jpeg\",\"datePublished\":\"2021-04-06T14:24:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-13T07:54:58+00:00\",\"description\":\"ARFID, czyli zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w (Avoidant Restrictive Food Intake Disorder)\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/ARFID.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/ARFID.jpeg\",\"width\":1880,\"height\":1251},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/\",\"name\":\"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania\",\"description\":\"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#organization\",\"name\":\"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/logo.png\",\"width\":141,\"height\":54,\"caption\":\"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4bb57bd5e4bd7d5f41cee36db68e8395\",\"name\":\"Monika Piotrowska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f10ad2822576477d416c760a199900e38d61b307c4b95b8675199d3e39a811b3?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f10ad2822576477d416c760a199900e38d61b307c4b95b8675199d3e39a811b3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f10ad2822576477d416c760a199900e38d61b307c4b95b8675199d3e39a811b3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Monika Piotrowska\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumzaburzenodzywiania.pl\\\/strefaspecjalisty\\\/author\\\/piotrowska1monikagmail-com\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania. - Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania","description":"ARFID, czyli zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w (Avoidant Restrictive Food Intake Disorder)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania. - Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania","og_description":"ARFID, czyli zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w (Avoidant Restrictive Food Intake Disorder)","og_url":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/","og_site_name":"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania","article_published_time":"2021-04-06T14:24:19+00:00","article_modified_time":"2026-01-13T07:54:58+00:00","og_image":[{"width":1880,"height":1251,"url":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/ARFID.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Monika Piotrowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Monika Piotrowska","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/"},"author":{"name":"Monika Piotrowska","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#\/schema\/person\/4bb57bd5e4bd7d5f41cee36db68e8395"},"headline":"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania.","datePublished":"2021-04-06T14:24:19+00:00","dateModified":"2026-01-13T07:54:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/"},"wordCount":2594,"publisher":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/ARFID.jpeg","articleSection":["Blog"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/","url":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/","name":"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania. - Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania","isPartOf":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/ARFID.jpeg","datePublished":"2021-04-06T14:24:19+00:00","dateModified":"2026-01-13T07:54:58+00:00","description":"ARFID, czyli zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w (Avoidant Restrictive Food Intake Disorder)","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/#primaryimage","url":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/ARFID.jpeg","contentUrl":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/ARFID.jpeg","width":1880,"height":1251},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/arfid-nowa-kategoria-diagnostyczna-zaburzen-odzywiania\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ARFID \u2013 nowa kategoria diagnostyczna zaburze\u0144 od\u017cywiania."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#website","url":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/","name":"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania","description":"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania","publisher":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#organization","name":"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania","url":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/logo.png","width":141,"height":54,"caption":"Strefa Specjalisty - Og\u00f3lnopolskie Centrum Zaburze\u0144 Od\u017cywiania"},"image":{"@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/#\/schema\/person\/4bb57bd5e4bd7d5f41cee36db68e8395","name":"Monika Piotrowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f10ad2822576477d416c760a199900e38d61b307c4b95b8675199d3e39a811b3?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f10ad2822576477d416c760a199900e38d61b307c4b95b8675199d3e39a811b3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f10ad2822576477d416c760a199900e38d61b307c4b95b8675199d3e39a811b3?s=96&d=mm&r=g","caption":"Monika Piotrowska"},"url":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/author\/piotrowska1monikagmail-com\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=548"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3689,"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/548\/revisions\/3689"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/media\/549"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumzaburzenodzywiania.pl\/strefaspecjalisty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}