Jednym ze sposob\u00f3w ujmowania problematyki zaburze\u0144 od\u017cywiania jest ich por\u00f3wnywanie do uzale\u017cnie\u0144 od \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych. Taki spos\u00f3b przedstawiania przebiegu jad\u0142owstr\u0119tu psychicznego pojawia si\u0119 tak\u017ce w literaturze naukowej. Uzale\u017cnienie od \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych to ,,silne pragnienie konkretnej substancji\u2019\u2019. W przypadku jad\u0142owstr\u0119tu psychicznego mamy do czynienia z silnym pragnieniem utraty masy cia\u0142a i ograniczeniem spo\u017cywanych pokarm\u00f3w. Kryteria uzale\u017cnienia i anoreksji umieszczone w DSM \u2013 IV nie pozwalaj\u0105 na znalezienie prostej analogii mi\u0119dzy zaburzeniami. Na pierwszy rzut oka ci\u0119\u017cko jest znale\u017a\u0107 diagnostyczne podobie\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n
Niniejszy artyku\u0142 stanowi syntetyczne podsumowanie, krytyk\u0119 i pr\u00f3b\u0119 wyci\u0105gni\u0119cia wniosk\u00f3w z pracy ,, Anoreksja psychiczna jako zaburzenie o cechach uzale\u017cnienia\u2019\u2019 Marcina Adamskiego, opublikowan\u0105 w ksi\u0105\u017cce ,,Op\u0119tanie (nie)jedzeniem\u2019\u2019 pod redakcj\u0105 Beaty Zi\u00f3\u0142kowskiej. Na anoreksj\u0119 w kontek\u015bcie uzale\u017cnie\u0144 przyj\u0119\u0142o si\u0119 patrze\u0107 jako na pewnego rodzaju syndrom uzale\u017cnienia od niejedzenia. To swojego rodzaju ,,zesp\u00f3\u0142 na\u0142ogowego zachowania jedzeniowego\u2019\u2019. Chory wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojej uwagi kieruje na sylwetk\u0119, cia\u0142o, wag\u0119 i jedzenie. Konkretnie na sposoby redukcji przyjmowanych kalorii.<\/p>\n\n\n\n
Anorektycy tak jak osoby uzale\u017cnione du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej energii przeznaczaj\u0105 na jedn\u0105 konkretn\u0105 czynno\u015b\u0107. W przypadku uzale\u017cnienia jest to spo\u017cycie substancji. Osoby z zaburzeniem od\u017cywiania zajmuj\u0105 si\u0119 redukcj\u0105 masy cia\u0142a. W obu przypadkach mamy do czynienia z pewnego rodzaju przymusem. Chorzy pomimo cz\u0119sto pojawiaj\u0105cej si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce zachowanie szkodzi, krzywdzi innych i prowadzi do \u015bmierci musz\u0105 wykona\u0107 swoj\u0105 czynno\u015b\u0107. W przypadku anoreksji jest to powstrzymanie si\u0119 od spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w. Przy obu zaburzeniach pewne czynno\u015bci s\u0105 wa\u017cniejsze od innych. Chocia\u017c spo\u017cywanie \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych i skrajne ograniczenie jedzenia prowadz\u0105 do dysfunkcji, to te zachowania maj\u0105 pierwsze\u0144stwo przed innymi. Moim zdaniem warto by\u0142oby zauwa\u017cy\u0107 cz\u0119sto pojawiaj\u0105cy si\u0119 brak \u015bwiadomo\u015bci istniej\u0105cego zaburzenia i swojego rodzaju autozaprzeczanie chorobie.<\/p>\n\n\n\n
Wracaj\u0105c do kryteri\u00f3w diagnostycznych. Autor zauwa\u017ca, \u017ce anoreksja spe\u0142nia kryteria uzale\u017cniania w DSM \u2013 IV, punkty od 4. do 7., s\u0105 to :<\/p>\n\n\n\n
Utrata kontroli nad przyjmowaniem substancji.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 czasu przeznaczona na zdobywanie i za\u017cywanie substancji.<\/p>\n\n\n\n
Ograniczenie wa\u017cnych funkcji i zaj\u0119\u0107 na rzecz przyjmowanych substancji.<\/p>\n\n\n\n
Przyjmowanie substancji mimo problem\u00f3w psychicznych i fizycznych.<\/p>\n\n\n\n
Chory faktycznie traci kontrol\u0119 nad swoim zaabsorbowaniem redukcj\u0105 masy cia\u0142a, zainteresowaniem wag\u0105. Ten aspekt jednak budzi kontrowersj\u0119. Z jednej strony anorektycy maj\u0105 nadmiern\u0105 potrzeb\u0119 kontroli. Swoimi ograniczeniami chc\u0105 w\u0142a\u015bnie podkre\u015bli\u0107 kontrol\u0119 jak\u0105 maj\u0105 nad swoim cia\u0142em, swoim \u017cyciem. Jednak zatracaj\u0105 si\u0119 w walce nad byciem panem swojego losu. Trac\u0105 kontrol\u0119 nad nadmiernym sprawowaniem kontroli. Cho\u0107 brzmi jak tautologia, wcale ni\u0105 nie jest.<\/p>\n\n\n\n
Osoba cierpi\u0105ca na jad\u0142owstr\u0119t psychiczny, tak jak w przypadku uzale\u017cnienia, du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 czasu po\u015bwi\u0119ca (tu) redukcji kalorii, utracie wagi. Chory ogranicza do minimum swoje zadania, zaj\u0119cia, kt\u00f3re nie s\u0105 zwi\u0105zane ze spadkiem wagi. A od wydarze\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby zaburzy\u0107 poczucie kontroli i spowodowa\u0107 w przypadku anoreksji wzrost masy cia\u0142a po prostu ucieka. Dysfunkcje psychiczne czy fizyczne nie wp\u0142ywaj\u0105 na zmiany w zachowaniu. Chory pomimo problem\u00f3w takich jak choroby somatycznie nie zaprzestaje stosowania restrykcyjnej diety.<\/p>\n\n\n\n
Osoby uzale\u017cnione i anorektycy maj\u0105 zaburzone odczytywanie sygna\u0142\u00f3w z w\u0142asnego cia\u0142a. Cz\u0119sto nie potrafi\u0105 wykry\u0107 u siebie objaw\u00f3w somatycznych zwi\u0105zanych z chorob\u0105. W przypadku obu kategorii pojawia si\u0119 silny l\u0119k przed utrat\u0105 mo\u017cliwo\u015bci wykonania czynno\u015bci, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy si\u0119 z przymusem. Chorzy pozornie obecni s\u0105 w \u017cyciu publiczny, w kr\u0119gu znajomych, w szkole czy pracy. Pojawiaj\u0105 si\u0119 dolegliwo\u015bci poznawcze takie jak rozdra\u017cnienia i zw\u0119\u017cenie \u015bwiadomo\u015bci, problemy w koncentracji.<\/p>\n\n\n\n
Przyczyny obu zaburze\u0144 nie s\u0105 jednoznaczne. Pod\u0142o\u017ce ma charakter spo\u0142eczny, biologiczny i psychologiczny, \u0142\u0105cz\u0105c czynniki osobowo\u015bciowe z wcze\u015bniejszymi do\u015bwiadczeniami. Adamski zwraca uwag\u0119 na fakt, i\u017c oba zaburzenia to rodzaj chor\u00f3b ,,niedokochania\u2019\u2019. Spo\u017cywanie substancji psychoaktywnych czy jad\u0142owstr\u0119t psychiczny s\u0105 sposobem na uzupe\u0142nienie mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3re osoby nie do\u015bwiadczy\u0142y ze strony innych. Pocz\u0105tkowo chorzy odczuwaj\u0105 eufori\u0119, zadowolenie i wzrost nastroju. Redukcja kilogram\u00f3w przynosi rado\u015b\u0107, zaspokojenie pragnienia substancji ulg\u0119. Ale z czasem chory ma do czynienia z post\u0119puj\u0105cym obni\u017ceniem nastroju. Zaspokojenia i rado\u015bci nie daj\u0105 nie tylko stracone kilogramy ani dost\u0119p do substancji. Rado\u015bci nie przynosi ju\u017c praktycznie nic. Wyst\u0119puj\u0119 stopniowe wycofanie si\u0119 z \u017cycia towarzyskiego, zaw\u0119\u017cenie zainteresowa\u0144 i zaj\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c uwa\u017cam, \u017ce anoreksja jest zaburzeniem, kt\u00f3re ma cechy uzale\u017cnienia. Analizuj\u0105c kryteria DSM \u2013 IV mo\u017cna odnale\u017a\u0107 podobie\u0144stwa mi\u0119dzy tymi jednostkami klinicznymi. To, co budzi moje zainteresowanie, a jednocze\u015bnie w\u0105tpliwo\u015b\u0107 dotyczy wy\u0142\u0105czno\u015bci tego podobie\u0144stwa. My\u015bl\u0119, \u017ce anoreksja nie jest jedynym zaburzeniem od\u017cywiania, w kt\u00f3rym wyst\u0119puj\u0105 cechy uzale\u017cnienia. Podobne analogia mo\u017cna utworzy\u0107 tak\u017ce z bulimi\u0105 czy kompulsywnym objadaniem si\u0119. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce to tylko jeden ze spos\u00f3b ujmowania zjawiska jak\u0105 jest anoreksja.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em><\/p>\n\n\n\n M. Adamski, Anoreksja psychiczna jako zaburzenie o cechach uzale\u017cnienia, (w:) Op\u0119tanie (nie)jedzeniem, pod red. Beaty Zi\u00f3\u0142kowskiej, Scholar, Warszawa 2009<\/em><\/p>\n\n\n\n Autor:Natasza Doiczman <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jednym ze sposob\u00f3w ujmowania problematyki zaburze\u0144 od\u017cywiania jest ich por\u00f3wnywanie do uzale\u017cnie\u0144 od \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych. Taki spos\u00f3b przedstawiania przebiegu jad\u0142owstr\u0119tu psychicznego pojawia si\u0119 tak\u017ce w literaturze naukowej. Uzale\u017cnienie od \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych to ,,silne pragnienie konkretnej substancji\u2019\u2019. W przypadku jad\u0142owstr\u0119tu psychicznego mamy do czynienia z silnym pragnieniem utraty masy cia\u0142a i ograniczeniem spo\u017cywanych pokarm\u00f3w. Kryteria uzale\u017cnienia […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":482,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-481","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"acf":[],"yoast_head":"\n