Statystyki bij\u0105 na alarm \u2013 mamy epidemi\u0119 oty\u0142o\u015bci. Z najnowszego raportu opublikowanego przez Lancet wynika, \u017ce na \u015bwiecie jest a\u017c 671 mln ludzi z BMI wy\u017cszym b\u0105d\u017a r\u00f3wnym 30 kg\/m2. Gdy we\u017amiemy pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c osoby z nadwag\u0105 (BMI w zakresie 25-29,9 kg\/m2) problem nabiera (dos\u0142ownie i w przeno\u015bni) jeszcze wi\u0119kszych rozmiar\u00f3w \u2013 2,1 mld ludzi (czyli co trzeci cz\u0142owiek na \u015bwiecie) ma nadmiern\u0105 mas\u0119 cia\u0142a. W 2025 r. a\u017c 2,7 mld ludzi, czyli co czwarta osoba na \u015bwiecie, mo\u017ce cierpie\u0107 z powodu nadwagi lub oty\u0142o\u015bci \u2013 alarmuje World Obesity Federation. W Polsce nadwag\u0119 lub oty\u0142o\u015b\u0107 ma ju\u017c 64 proc. m\u0119\u017cczyzn i 49 proc. kobiet.<\/p>\n\n\n\n
Zdrowotnych konsekwencji utrzymywania si\u0119 nadmiernej masy cia\u0142a znamy mn\u00f3stwo. Do powik\u0142a\u0144 oty\u0142o\u015bci prostej nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi: insulinooporno\u015b\u0107 i cukrzyca typu 2., nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, dyslipidemia, mia\u017cd\u017cyca, choroba niedokrwienna serca, st\u0142uszczenie w\u0105troby, kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa, bezdech senny, zwyrodnienia kr\u0119gos\u0142upa, niekt\u00f3re rodzaje nowotwor\u00f3w, zesp\u00f3\u0142 policystycznych jajnik\u00f3w, nierzadko pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaburzenia cyklu menstruacyjnego z zanikiem owulacji, co mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 tymczasowej bezp\u0142odno\u015bci u oty\u0142ych kobiet. Wiedza na temat tych zaburze\u0144 jest systematycznie uaktualniania, a specjali\u015bci d\u0105\u017c\u0105 nie tylko do zwi\u0119kszenia efektywno\u015bci leczenia wymienionych jednostek chorobowych, ale tak\u017ce coraz wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada si\u0119 do profilaktyki. W zwi\u0105zku z tym powstaje wiele program\u00f3w edukacyjnych u\u015bwiadamiaj\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwo o negatywnych skutkach zdrowotnych oty\u0142o\u015bci i mo\u017cna zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce z pokolenia na pokolenia ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 b\u0119dzie wzrasta\u0107. Jednak czy zdajemy sobie spraw\u0119 ze spo\u0142ecznych konsekwencji nadmiernej masy cia\u0142a?<\/p>\n\n\n\n
W kulturze wsp\u00f3\u0142czesnej, w kt\u00f3rej dominuje kult pi\u0119kna (w tym szczup\u0142o\u015bci), zdrowia, sprawno\u015bci fizycznej, wykszta\u0142ci\u0142o si\u0119 specyficzne postrzeganie os\u00f3b oty\u0142ych jako leniwych, pozbawionych motywacji i samodyscypliny, niezdolnych do zadbania o siebie, niezaradnych \u017cyciowo. Dyskryminacja oty\u0142o\u015bci sta\u0142a si\u0119 powszechnym zjawiskiem spo\u0142ecznym, coraz cz\u0119\u015bciej okre\u015bla si\u0119 j\u0105 jako \u201eweightism\u201d. Uwidacznia si\u0119 szczeg\u00f3lnie w mediach, w kt\u00f3rych osoby oty\u0142e w zasadzie nie wyst\u0119puj\u0105 lub pojawiaj\u0105 si\u0119 sporadycznie, najcz\u0119\u015bciej w reklamach \u015brodk\u00f3w odchudzaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
Dane literaturowe sugeruj\u0105, \u017ce takim stereotypowym my\u015bleniem kieruj\u0105 si\u0119 te\u017c potencjalni pracodawcy \u2013 uwa\u017canie os\u00f3b z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a za mniej kompetentne i przede wszystkim mniej produktywne w por\u00f3wnaniu ze szczup\u0142ymi pracownikami prowadzi do dyskryminacji oty\u0142ych podczas proces\u00f3w rekrutacyjnych, podejmowaniu decyzji o przydzielaniu awans\u00f3w i podwy\u017cek. Puhl i Heuer do objaw\u00f3w stygmatyzacji oty\u0142o\u015bci na rynku pracy dodaj\u0105 tak\u017ce ni\u017csze \u015brednie zarobki, cz\u0119stsze zwolnienia, negatywne komentarze i \u017carty na temat masy cia\u0142a wyg\u0142aszane przez wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i prze\u0142o\u017conych.<\/p>\n\n\n\n
Od stereotypizacji i stygmatyzacji oty\u0142o\u015bci nie s\u0105 wolni nawet\u2026 pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia. Wydaje si\u0119 to zaskakuj\u0105ce, poniewa\u017c od przedstawicieli zawod\u00f3w medycznych, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 bezpo\u015bredni kontakt z pacjentem, oczekuje si\u0119 empatycznej postawy, tolerancji, poszanowania godno\u015bci cz\u0142owieka w trudnej sytuacji, jak\u0105 jest choroba. W rzeczywisto\u015bci natomiast otyli pacjenci podczas wizyt lekarskich bardzo cz\u0119sto spotykaj\u0105 si\u0119 z pejoratywnymi komentarzami i \u017cartami na temat ich tuszy, kt\u00f3re wychodz\u0105 poza ramy profesjonalnego lekarskiego zalecenia redukcji masy cia\u0142a. Badania przeprowadzone przez Huizinga i wsp. dowiod\u0142y, \u017ce lekarze mniej anga\u017cowali si\u0119 w pomoc pacjentom oty\u0142ym ni\u017c tym z prawid\u0142ow\u0105 mas\u0105 cia\u0142a. Te same badania wskaza\u0142y, \u017ce ju\u017c nawet studenci medycyny cechuj\u0105 si\u0119 nisk\u0105 empati\u0105 wobec os\u00f3b oty\u0142ych i tendencj\u0105 do powielania spo\u0142ecznych stereotyp\u00f3w. Polskie badania autorstwa Si\u0144skiej i wsp. przedstawiaj\u0105 analiz\u0119 postaw piel\u0119gniarek wobec oty\u0142ych pacjent\u00f3w. Wyniki tej analizy wykaza\u0142y, \u017ce prawie po\u0142owa z respondentek powiela\u0142a stereotypowy obraz osoby z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a charakteryzuj\u0105c j\u0105 jako leniw\u0105, lekcewa\u017c\u0105c\u0105 w\u0142asne zdrowie i higien\u0119 osobist\u0105, zaniedban\u0105, nieatrakcyjn\u0105. Co ciekawe, w badaniu wykazano, i\u017c \u015brodowisko piel\u0119gniarek ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 stygmatyzacji pacjent\u00f3w z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a objawiaj\u0105cej si\u0119 lekcewa\u017ceniem, negatywnymi komentarzami, a tak\u017ce mniejszym zrozumieniem ze strony pracownik\u00f3w ochrony zdrowia.<\/p>\n\n\n\n
Na podstawie wy\u017cej wymienionych przyk\u0142ad\u00f3w dyskryminacji oty\u0142o\u015bci uwidacznia si\u0119 problem z zaspokajaniem podstawowych potrzeb \u2013 stygmatyzacja utrudnia korzystanie z opieki medycznej oraz utrzymanie si\u0119 na rynku pracy, co znacz\u0105co obni\u017ca jako\u015b\u0107 \u017cycia os\u00f3b z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a. Wszechobecny w kulturze masowej \u201eweightism\u201d mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do obni\u017cenia samooceny, poczucia alienacji, a nawet wycofania si\u0119 z kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce brak wsparcia podczas terapii, trudna sytuacja materialna, negatywne czynniki emocjonalne oraz stygmatyzacja spo\u0142eczna na pewno nie pomagaj\u0105 w walce z chorob\u0105 jak\u0105 jest oty\u0142o\u015b\u0107, wr\u0119cz mog\u0105 powodowa\u0107 jej dalszy rozw\u00f3j. Jest to mechanizm b\u0142\u0119dnego ko\u0142a, kt\u00f3ry mo\u017cemy przerwa\u0107 jedynie poprzez zerwanie ze stereotypowym my\u015bleniem o osobach z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Autor: Agata Dutkiewicz<\/em><\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/em><\/p>\n\n\n\n Puhl R.M., Heuer C.A., The Stigma of Obesity: A Review and Update. Obesity 2009; 17(5): 941-964.<\/em><\/p>\n\n\n\n Michon P., Oty\u0142o\u015b\u0107 i nadwaga a jako\u015b\u0107 \u017cycia Polak\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Huizinga MM i wsp. Physician respect for patients with obesity. Journal of General Internal Medicine 2009, 24(11): 1236-1239.<\/em><\/p>\n\n\n\n Si\u0144ska B., Kucharska A., Zegan M., Michota-Katulska E., Ziemi\u0144ska D., Postawy piel\u0119gniarek wobec oty\u0142ych pacjent\u00f3w \u2013 badania pilota\u017cowe. Problemy Higieny i Epidemiologii 2014; 95 (1): 161-164.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Statystyki bij\u0105 na alarm \u2013 mamy epidemi\u0119 oty\u0142o\u015bci. Z najnowszego raportu opublikowanego przez Lancet wynika, \u017ce na \u015bwiecie jest a\u017c 671 mln ludzi z BMI wy\u017cszym b\u0105d\u017a r\u00f3wnym 30 kg\/m2. Gdy we\u017amiemy pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c osoby z nadwag\u0105 (BMI w zakresie 25-29,9 kg\/m2) problem nabiera (dos\u0142ownie i w przeno\u015bni) jeszcze wi\u0119kszych rozmiar\u00f3w \u2013 2,1 mld […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":165,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-164","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"acf":[],"yoast_head":"\n