Anoreksja psychiczna jest zaburzeniem, o kt\u00f3rych w mediach m\u00f3wi si\u0119 najwi\u0119cej. Jest zaburzeniem stosunkowo \u0142atwo \u201eidentyfikowalnym\u201d, poniewa\u017c wystaj\u0105cych ko\u015bci nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107. Anoreksja psychiczna, anorexia nervosa, jad\u0142owstr\u0119t psychiczny, niejedzenie, a mo\u017ce \u201ekaprys\u201d? Obecnie r\u00f3\u017cne nazwy i potoczne \u201eetykiety\u201d mo\u017cna spotka\u0107, jednak warto u\u015bwiadomi\u0107 sobie powag\u0119 tego problemu i nie nara\u017ca\u0107 osoby cierpi\u0105ce na negatywne komentarze, powoduj\u0105ce jeszcze wi\u0119ksze cierpienie. Wiele informacji do nas dociera, czytamy ksi\u0105\u017cki i artyku\u0142y na temat anoreksji psychicznej. Ale czy wiemy gdzie tak naprawd\u0119 w historii si\u0119ga\u0142y jej pocz\u0105tki?<\/p>\n\n\n\n
Perspektywa historyczna <\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015aredniowiecze \u2013 epoka, w kt\u00f3rej na pierwszym planie znajdowa\u0142a si\u0119 modlitwa i \u017cycie w ascezie by\u0142a pierwsz\u0105, w kt\u00f3rej udokumentowano historyczny \u201eprzypadek\u201d anoreksji, nazywanej w\u00f3wczas \u201eanorexia mirabilis<\/em>\u201d.<\/em> Tradycja ascetyczna jest szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zana z problematyk\u0105 zaburze\u0144 od\u017cywiania, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie niejedzenia, poniewa\u017c asceza \u0142\u0105czy si\u0119 z postem, przybieraj\u0105cym mniej lub bardziej skrajn\u0105 form\u0119. Warto r\u00f3wnie\u017c doda\u0107, \u017ce poza ascez\u0105 i \u015bcis\u0142ym postem w \u015bredniowieczu bardzo \u201ena topie\u201d w\u00f3wczas by\u0142y zachowania, kt\u00f3re dzisiaj uznaliby\u015bmy za powa\u017cnie destrukcyjne i sklasyfikowaliby\u015bmy je jako samouszkodzenia. Ale dla \u015bredniowiecznych ascet\u00f3w biczowanie si\u0119, okaleczanie lub ranienie si\u0119 by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 ich religijnej tradycji. Warto zatem uzmys\u0142owi\u0107 sobie, \u017ce bardzo du\u017co zale\u017cy od kontekstu kulturowego oraz od tradycji. To, co w \u015bredniowieczu by\u0142o \u201enorm\u0105\u201d dzisiaj stanowi\u0142oby powa\u017cne zaburzenie. D\u0105\u017cenie do duchowej doskona\u0142o\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z jednej strony odpowied\u017a brzmi twierdz\u0105co, poniewa\u017c bior\u0105c pod uwag\u0119 obiektywne kryteria, chocia\u017cby wska\u017anik masy cia\u0142a, mo\u017cna by wskaza\u0107 podobie\u0144stwo. Jednak kluczowy w tym wypadku jest cel podejmowanych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3ry stanowi istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119. W odr\u00f3\u017cnieniu od wsp\u00f3\u0142czesnych pacjentek, \u015bredniowieczne kobiety nie czu\u0142y si\u0119 grube i \u201et\u0142uste\u201d. Nie chcia\u0142y wygl\u0105da\u0107 jak modelki oraz trafi\u0107 na pierwsze strony gazet. Przede wszystkim d\u0105\u017cy\u0142y do tego, aby poprzez post zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do Boga i uwolni\u0107 swoj\u0105 dusz\u0119 z wi\u0119zienia, jakim by\u0142o grzeszne cia\u0142o. Natomiast w przypadku pacjentek choruj\u0105cych na anoreksje obecnie, nie jest to do ko\u0144ca takie proste. Pomimo tego, i\u017c czuj\u0105 si\u0119 one niezadowolone ze swojego cia\u0142a i zdecydowanie za grube, to jednak bardzo cz\u0119sto pomimo wyra\u017anie okre\u015blonego celu zwi\u0105zanego ze spadkiem masy cia\u0142a tak naprawd\u0119 nie wiedz\u0105 dlaczego to robi\u0105. Mo\u017cna zatem postawi\u0107 kolejne pytanie \u2013 by\u0107 mo\u017ce motywy zwi\u0105zane z odchudzaniem znajduj\u0105 si\u0119 zdecydowanie g\u0142\u0119biej, poza \u015bwiadomo\u015bci\u0105?<\/p>\n\n\n\n W stron\u0119 psychoanalizy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Psychoanaliza szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwraca nie\u015bwiadomo\u015bci oraz jej rol\u0119 w powstawaniu zaburze\u0144. R\u00f3wnie\u017c w tym kontek\u015bcie zaburzenia zwi\u0105zane z jedzeniem mog\u0105 wi\u0105za\u0107 si\u0119 z nie\u015bwiadomym l\u0119kiem przed dojrzewaniem czy seksualno\u015bci\u0105. Szczeg\u00f3lnie zwraca\u0142 na to uwag\u0119 Freud opisuj\u0105c nerwic\u0119 u dorastaj\u0105cych dziewcz\u0105t, pisz\u0105c, \u017ce cz\u0119sto \u201eawersja wobec seksualno\u015bci przejawia sie jako wstr\u0119t do jedzenia\u201d (Freud, 1918\/2000, s. 183). Nie tylko Freud zwraca\u0142 uwag\u0119 na rol\u0119 niejedzenia w nerwicach. R\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniejsi psychoanalitycy podejmowali temat zaburze\u0144 jedzenia zwi\u0105zany z nerwicami. Mi\u0119dzy innymi Karl Abraham jako pierwszy powi\u0105za\u0142 jedzenie, wi\u0105\u017c\u0105c je bezpo\u015brednio z rozwojem relacji z obiektem. R\u00f3wnie\u017c Melanie Klein zwraca\u0142a uwag\u0119, \u017ce od momentu przyj\u015bcia dziecka na \u015bwiat jedzenie jest nierozerwalnie zwi\u0105zane z matk\u0105. Bior\u0105c pokarm od matki dziecko jednocze\u015bnie \u201ebierze\u201d mi\u0142o\u015b\u0107 i relacj\u0119. Dlatego te\u017c mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce problemy zwi\u0105zane z jedzeniem s\u0105 zwi\u0105zane z zaburzonymi relacjami, zw\u0142aszcza tej pierwotnej, podstawowej relacji pomi\u0119dzy dzieckiem, a matk\u0105 w okresie niemowl\u0119cym. Autor: <\/strong>Agnieszka Gut<\/p>\n\n\n\n Bibliografia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. Lawrence M., \u201eAnorektyczny umys\u0142\u201d, wyd. Imago, Gda\u0144sk 2015<\/p>\n\n\n\n 2. J\u00f3zefik B., \u201eAnoreksja i bulimia psychiczna. Rozumienie i leczenie zaburze\u0144 od\u017cywiania si\u0119\u201d, wyd. Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w 1999<\/p>\n\n\n\n Foto by Clem Onojeghuo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Anoreksja psychiczna jest zaburzeniem, o kt\u00f3rych w mediach m\u00f3wi si\u0119 najwi\u0119cej. Jest zaburzeniem stosunkowo \u0142atwo \u201eidentyfikowalnym\u201d, poniewa\u017c wystaj\u0105cych ko\u015bci nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107. Anoreksja psychiczna, anorexia nervosa, jad\u0142owstr\u0119t psychiczny, niejedzenie, a mo\u017ce \u201ekaprys\u201d? Obecnie r\u00f3\u017cne nazwy i potoczne \u201eetykiety\u201d mo\u017cna spotka\u0107, jednak warto u\u015bwiadomi\u0107 sobie powag\u0119 tego problemu i nie nara\u017ca\u0107 osoby cierpi\u0105ce na negatywne […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":141,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Jednak pod\u0105\u017caj\u0105c za t\u0105 perspektyw\u0105 historyczn\u0105, mo\u017cna by stwierdzi\u0107, \u017ce \u201epacjentki\u201d, cierpi\u0105c\u0105 na zaburzenia od\u017cywiania w postaci anoreksji mo\u017cna odnale\u017a\u0107 ju\u017c w \u015bredniowieczu, mi\u0119dzy innymi Katarzyna ze Sieny, kt\u00f3ra: \u201eg\u0142odzi\u0142a si\u0119, kaleczy\u0142a i biczowa\u0142a\u201d (Lawrence, 2015, s. 23). Nie tylko ona ale tak\u017ce inne kobiety \u017cyj\u0105ce w \u015bredniowiecznych W\u0142oszech stosowa\u0142y r\u00f3\u017cne praktyki, kt\u00f3re przypominaj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne zachowania os\u00f3b choruj\u0105cych na anoreksj\u0119. Podobnie jak osoby choruj\u0105ce na anoreksje w pewnym momencie trac\u0105 kontrol\u0119 nad jedzeniem i gwa\u0142townie wpadaj\u0105 w sid\u0142a choroby, tak te\u017c \u015bredniowieczne ascetki utraci\u0142y kontrole nad swoimi religijnymi praktykami i nie by\u0142y zdolne do prawid\u0142owego od\u017cywiania si\u0119. Jednak warto sobie postawi\u0107 pytanie: czy \u015bredniowieczne zachowania faktycznie przypominaj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne zaburzenie diagnozowane dzisiaj u 1-2 procent populacji?<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, w zale\u017cno\u015bci od danej kultury oraz od okoliczno\u015bci motywacja zwi\u0105zana z podejmowaniem pr\u00f3b maj\u0105cych na celu zmniejszenie masy cia\u0142a mo\u017ce wynika\u0107 z r\u00f3\u017cnych pobudek. Niezale\u017cnie od tego warto by\u0107 \u015bwiadomym istoty problemu i czujnym na wszelkie bod\u017ace wyzwalaj\u0105ce pr\u00f3by skrajnego odchudzania.<\/p>\n\n\n\n